🔴 **هشدار:** اگر خونریزی به‌صورت فواره‌ای باشد، با فشار مستقیم متوقف نشود، یا فرد دچار کاهش سطح هوشیاری، رنگ‌پریدگی، تعریق سرد یا علائم شوک شود، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. خونریزی شدید یک وضعیت تهدیدکننده حیات است.

⸻

# آشنایی با انواع خونریزی (Types of Bleeding)

⸻

## 🟥 ① انواع خونریزی چیست؟

خونریزی به خروج خون از رگ‌های خونی گفته می‌شود و بسته به نوع رگ آسیب‌دیده، محل خونریزی و شدت آن، به انواع مختلفی تقسیم می‌شود.

شناخت نوع خونریزی اهمیت زیادی دارد، زیرا **روش کنترل خونریزی در هر نوع ممکن است متفاوت باشد** و برخی خونریزی‌ها در مدت کوتاهی جان بیمار را تهدید می‌کنند.

به طور کلی، خونریزی از سه نظر تقسیم‌بندی می‌شود:

• بر اساس نوع رگ آسیب‌دیده

• بر اساس محل خونریزی

• بر اساس شدت خونریزی

⸻

## 🟦 ② انواع خونریزی کدام‌اند؟

### بر اساس نوع رگ

**خونریزی شریانی**

• خون قرمز روشن

• خروج خون به‌صورت جهنده یا فواره‌ای

• شدیدترین و خطرناک‌ترین نوع خونریزی

• نیازمند کنترل فوری

**خونریزی وریدی**

• خون قرمز تیره

• خروج خون به‌صورت یکنواخت و پیوسته

• ممکن است در مدت کوتاهی باعث از دست رفتن حجم زیادی از خون شود.

**خونریزی مویرگی**

• خونریزی سطحی

• خروج آهسته خون

• معمولاً با فشار مستقیم به‌راحتی کنترل می‌شود.

---

### بر اساس محل خونریزی

• خونریزی خارجی

• خونریزی داخلی

• خونریزی از حفره‌های طبیعی بدن (مانند بینی، دهان، گوش، دستگاه گوارش یا ادراری)

---

### بر اساس شدت

• خونریزی خفیف

• خونریزی متوسط

• خونریزی شدید

• خونریزی تهدیدکننده حیات (Life-threatening Hemorrhage)

⸻

## 🟨 ③ علائم و تشخیص

**علائم خونریزی خارجی**

• مشاهده مستقیم خون

• خیس شدن لباس یا پانسمان

• خونریزی فعال از زخم

**علائم خونریزی داخلی**

• رنگ‌پریدگی

• تعریق سرد

• نبض سریع

• افت فشار خون

• سرگیجه

• ضعف شدید

• کاهش سطح هوشیاری

• درد شکم، قفسه سینه یا لگن

• کبودی گسترده

**روش تشخیص**

• مشاهده محل خونریزی

• بررسی نوع خروج خون

• ارزیابی علائم حیاتی

• معاینه کامل بیمار

• در خونریزی داخلی، انجام سونوگرافی FAST، سی‌تی‌اسکن یا سایر روش‌های تصویربرداری در بیمارستان

⸻

## 🟩 ④ درمان

درمان بر اساس نوع خونریزی انجام می‌شود.

**خونریزی مویرگی**

• شست‌وشوی زخم

• فشار مستقیم

• پانسمان ساده

**خونریزی وریدی**

• فشار مستقیم

• پانسمان فشاری

• بالا نگه داشتن اندام در صورت امکان

**خونریزی شریانی**

• فشار مستقیم قوی

• پانسمان فشاری

• تامپوناد زخم در صورت نیاز

• استفاده از گاز هموستاتیک

• استفاده از تورنیکه در خونریزی شدید اندام

**خونریزی داخلی**

• عدم تلاش برای درمان در محل حادثه

• تماس فوری با اورژانس

• انتقال سریع بیمار به مرکز درمانی

⸻

## 🟪 ⑤ مراقبت‌های بعد از کنترل خونریزی

• بررسی مجدد محل خونریزی

• حفظ پانسمان

• کنترل علائم شوک

• گرم نگه داشتن بیمار

• انتقال سریع به بیمارستان

• درمان علت اصلی خونریزی

• پیگیری پزشکی در صورت نیاز

⸻

## ⬜ ⑥ نکته کلیدی

همه خونریزی‌ها به یک اندازه خطرناک نیستند. **خونریزی شریانی و خونریزی داخلی بیشترین خطر را برای جان بیمار دارند** و باید بدون تأخیر درمان شوند. شناخت نوع خونریزی، اولین قدم در انتخاب روش صحیح کنترل آن است.

⸻

## 📖 ⑦ بیشتر بدانید

• کنترل خونریزی

• خونریزی شریانی

• خونریزی وریدی

• خونریزی داخلی

• فشار مستقیم

• پانسمان فشاری

• تورنیکه

• شوک ناشی از خونریزی

⸻

## 👨‍⚕️ ⑧ نظر متخصص تپش

یکی از شایع‌ترین اشتباهات در برخورد با مصدومان، کم‌اهمیت دانستن خونریزی وریدی یا نادیده گرفتن خونریزی داخلی است. در حالی که هر دو می‌توانند در مدت کوتاهی باعث از دست رفتن حجم زیادی از خون شوند. همچنین خونریزی شریانی همیشه به‌صورت فواره‌ای نیست، به‌ویژه اگر فشار خون بیمار کاهش یافته باشد. بنابراین ارزیابی شدت خونریزی باید بر اساس وضعیت کلی بیمار انجام شود، نه فقط ظاهر زخم.

⸻

## 🔵 ⑨ باورهای نادرست رایج

❌ فقط خونریزی شریانی خطرناک است.

❌ اگر خونریزی از بیرون دیده نشود، بیمار خونریزی ندارد.

❌ خونریزی مویرگی همیشه بی‌خطر است.

❌ خونریزی وریدی نمی‌تواند باعث مرگ شود.

❌ رنگ خون همیشه نوع خونریزی را به‌طور قطعی مشخص می‌کند.

⸻

## 🟢 ⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه

✔️ خونریزی بر اساس نوع رگ، محل خونریزی و شدت آن به انواع مختلف تقسیم می‌شود.

✔️ خونریزی شریانی، وریدی، مویرگی، خارجی و داخلی هرکدام ویژگی‌ها و روش کنترل متفاوتی دارند.

✔️ خونریزی شریانی و خونریزی داخلی از خطرناک‌ترین انواع خونریزی هستند و نیاز به اقدام فوری دارند.

✔️ انتخاب روش مناسب کنترل خونریزی به نوع و شدت خونریزی بستگی دارد.

✔️ شناخت انواع خونریزی می‌تواند در نجات جان مصدومان نقش بسیار مهمی داشته باشد.

⸻

## 📚 منابع علمی

• American College of Surgeons (ACS) – Stop the Bleed Program

• Advanced Trauma Life Support (ATLS), 11th Edition

• Committee on Tactical Combat Casualty Care (CoTCCC) Guidelines

• Prehospital Trauma Life Support (PHTLS), 10th Edition

• European Resuscitation Council (ERC) Guidelines

• World Health Organization (WHO) – Essential Trauma Care Guidelines